laatste nieuws

Boekwerk voor alle scholieren van groepen 7 en 8 en opening expositie De laatste getuigen
 

Op zondag 18 januari 2026 was de uitreiking aan kinderburgemeester Feline van der Weg van het eerste exemplaar van een boekwerkje Sporen van toen. Het is bestemd voor ruim 1250 scholieren van de groepen 7 en 8 in de gemeente Doetinchem. Het is geschreven door de dochter van verzetsvrouw Iet Gerritsen die tijdens de oorlog door de Sicherheitsdienst op de Kruisberg gevangen werd gehouden. De uitreiking vond plaats in de cel waar zij toen zat opgesloten.

Daarna was de opening door wethouder Ingrid Lambregts van de foto-expositie De laatste getuigen (foto lo). Fotograaf Charles Keijser fotografeerde negentien Doetinchemmers die de Tweede Wereldoorlog meemaakten. Vrijwel allen waren bij de opening aanwezig (foto ro). (zie voor uitreiking en opening reportage) 

Vervolgens was er in de filmzaal de première van de door Stichting Doetinchem Herdenkt geproduceerde documentaire Oosseldse oorlogsherinneringen. Tevens werden de drie overige in 2025 door SDH gemaakte documentaires vertoond. (zie ook opnames youtube-kanaal onder aan deze pagina)  

Holocaustherdenking

 

Op zondag 25 januari 2026 is in Doetinchem een holocaustherdenking gehouden. De herdenking werd voor de tweede keer georganiseerd door de Stichting Doetinchem Herdenkt. Er waren vijftig belangstellenden aanwezig. Na een toespraak in de Driekoningenkapel van burgemeester Boumans (foto) vertelde historicus André Swijtink over de razzia in Doetinchem in de nacht van 17 op 18 november 1942. Hierbij werden 57 Joodse inwoners opgepakt en naar kamp Westerbork getransporteerd. De meesten werden vandaaruit naar vernietigingskamp Auschwitz gedeporteerd en vergast. De herdenking ging vervolgens buiten verder met het leggen van negen witte rozen bij het Joodse Monument en er werd een minuut stilte gehouden.

Op zondagavond was de herdenking te zien in het nieuwsbulletin van Omroep Gelderland

 

 

Gedenkwaardige Lichtjesavond

 

Op kerstavond waren velen aanwezig op de algemene begraafplaats aan de Loolaan om tijdens Lichtjesavond een lichtje te plaatsen op een van de zestien oorlogsgraven: twaalf geallieerde en vier Nederlandse.

Naast zeven veteranen van SVON was ook de Doetinchemse consul van de Oorlogsgravenstichting Danny Hartman aanwezig.

Na jaren speuren naar een foto van W. Cheesman kon ook een foto van hem op zijn graf worden geplaatst. Zijn bemanning probeerde hem op 28 december 1941 te redden door aan de Pinnendijk in Gaanderen een noodlanding te maken, omdat hij zwaargewond was geraakt tijdens beschietingen van het vliegtuig. Het overleed echter in het ziekenhuis.

Gerdien Wiesenfeld plaatste ook lichtjes op de graven aan de Kommendijk en de Emmastraat waar ook twee Doetinchemse militairen begraven liggen: Evert-Jan Roenhorst en Johan Querreveld. Zij sneuvelden tijdens de Duitse inval. Vier andere Doetinchemmers die sneuvelden, liggen begraven op de Grebbeberg. Ook daar zijn lichtjes geplaatst. Ook bij de elf graven van de Canadezen die in Doetinchem bij de bevrijding om het leven kwamen zijn op het Erveld in Groesbeek lichtjes geplaatst.

                 

Bevrijdingsdag

 

Tijdens Bevrijdingsdag 2025 brachten 130 Canadezen een bezoek aan Doetinchem in het kader van In Our Fathers Footsteps. Het betrof veelal kinderen van toemnmalige militairen. Te voet bezochten ze de locaties waar ook hun vaders waren. 

 

 

SDH ontvangt IOFF-onderscheiding
 

In het DRU-complex in Ulft heeft Stichting Doetinchem Herdenkt (SDH) op zaterdag 7 juni  een onderscheiding in ontvangst genomen van de organisatie In Our Fathers Footsteps. De uitreiking van de erepenning ging vergezeld van een certificaat waarin de dank wordt uitgesproken voor de rol die SDH in 2022 en 2025 heeft gespeeld bij de ontvangst van honderden Canadese kinderen van voormalige Canadese militairen die meerdaagse tochten door Nederland maakten.

 

Elftal De Graafschap herdenkt elf Canadezen

Voorafgaand aan de wedstijd tegen Roda JC op 6 april betraden op initiatief van SDH de elf spelers van De Graafschap het veld van de Vijverberg in shirts met daarop de namen van de elf in Doetinchem op 1 en 2 april 1945 gesneuvelde Canadezen. Vervolgens was er een minut stilte en werden op de borden de afbeeldingen van de militairen vertoond. Alle SDH-vrijwilligers bezochten de wedstrijd met de door De Graafschap beschikbaar gestelde vrijkaartjes.   

 Slachtofferlijst

De afgelopen jaren is SDH-vrijwilligster Ingeborg te Dorsthorst bezig geweest om de foto's van de slachtoffers van alle luchtbombardementen in de (toenmalige) gemeente Doetinchem (dus ook Gaanderen) te verzamelen. Slechts een paar ontbreken nog. 
Tijdens de herdenking van de bombardementen in de Catharinakerk op 21 maart 2025 was een boekwerkje beschikbaar. De belangstelling was echter dusdanig groot dat er te weinig exemplaren waren. SDH heeft daarom nadien een aantal bij laten drukken. Belangstellenden kunnen een exemplaar aanvragen via info@doetinchemherdenkt.nl    
Tijdens de herdenking werden de foto's ook door middel van een film op een scherm vertoond. Die film is hiernaast te zien.

Studenten Graafschap College knappen WOII-graven op

 

In het kader van het vak burgerschap waren er voor negentig studenten van de afdeling Veva (veiligheid & vakmanschap) van het Graafschap College in Doetinchem op woensdag 1 november diverse activiteiten. Dat gebeurde in samenwerking met Stichting Doetinchem Herdenkt (SDH) en BUHA.
Op de locatie Sportweg verzorgde SDH een voorlichting over de stichting en over Doetinchem tijdens de Tweede Wereldoorlog. Tevens was er een korte documentaire.
Op de Kruisberg kregen de studenten van SDH-vrijwilligers de (oorlogs)geschiedenis van het gebouw te horen en waren er rondleidingen.
Na de lunchpauze vertrokken de studenten naar de begraafplaats aan de Loolaan. Daar maakten ze in groepen 25 verwaarloosde graven schoon die alle te maken hebben met de Tweede Wereldoorlog. Dat betrof onder meer gesneuvelde militairen, verzetsmensen en bombardementsslachtoffers.

 

De oorlog van Jan Massink
Een unieke uitgave van
Stichting Doetinchem Herdenkt
 

Het boek telt 240 pagina's met 260 unieke foto's. Allemaal gemaakt door Doetinchemmer Jan Massink (1905-1980) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze zijn voorzien van talloze verhalen en vele fragmenten uit zijn dagboeken. Het is zeer uitzonderlijk dat één fotograaf gedurende de gehele oorlog zoveel foto's maakte. 

Het is een uitgave van Stichting Doetinchem Herdenkt. De teksten zijn van Karel Berkhuysen en Ingeborg te Dorsthorst. Saskia Bruil verzorgde de opmaak.
Het boek was genomineerd voor het Beste boek Achterhoek en Liemers 2023.   

Het wordt uitgegeven door Uitgeverij Hermans en is te koop in de boekhandel voor  € 29,95.
U kunt het ook bestellen via info@doetinchemherdenkt.nl

.

Canadese film

 

In Canada is een film gemaakt die bestaat uit beelden die in september 2022 werden opgenomen tijdens een voettocht van kinderen en andere familieleden  van Canadese militairen die de Achterhoek bevrijdden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ruim 77 jaar later volgden zij dezelfde route.
Het gedeelte tussen Megchelen en Doetinchem bestaat vrijwel uitsluitend
uit beelden van de reportage die Stichting Doetinchem Herdenkt (SDH) maakte.
Samen met Buurtvereniging De Hoop zorgde SDH tevens voor de organisatie in de stad.
De Canadese film bestaat uit twee delen. Deel 2 laat met name het laatste gedeelte van de tocht zien die eindigde met een ontvangst op paleis Het Loo door prinses Margriet en Pietervan Vollenhoven. Daar was ook SDH voor uitgenodigd. Na de ceremonie was er op het terras een gezellige ontmoeting. De fiets die aan het einde van de reportage (met toestemming) tegen de  koninklijke stallen is te zien, is van de SDH-voorzitter.

 

 

 

 

Documentaire en expositie Vermist

 

Stichting Doetinchem Herdenkt heeft een documentaire gemaakt over de April-meistakingen en Doetinchemmer Frits Loep. Het laat tevens de zoektocht van respectievelijk zijn vrouw, zijn dochter en zijn kleindochter zien. Zaterdagmiddag 29 april 2023 was de première en op zondag 30 april was de documentaire te zien in in de filmzaal van SDH in de gevangenisvleugel van De Kruisberg. Vervolgens was de documentaire op 6, 7 en 8 mei (elk uur) op televisie te zien bij de regionale zender Regio8. Om via deze site de documentaire te zien, kunt u hiernaast op de afbeelding klikken. 

In de expositieruimte van de voormalige gevangenisvleugel van de Kruisberg was door Stichting Doetinchem Herdenkt ook een expositie ingericht over de April-meistakingen en Frits Loep. De expositie werd door wethouder Robbert Hummelink op 29 april geopend. 

 

De April-meistakingen 1943


De April-meistakingen genieten in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Februaristaking vrij weinig bekendheid. Daarom is er in 2018 een landelijke stichting opgericht; de Stichting Landelijke Herdenking April-meistakingen 1943. De stichting wil meer bekendheid geven aan de gebeurtenissen van toen.
De aanleiding voor de stakingen was de bekendmaking van de Duitsers om 300.000 voormalige Nederlandse militairen voor de Arbeitseinsatz naar Duitsland te sturen.
De April-meistakingen begonnen spontaan op 29 april 1943 bij Machinefabriek Stork in Hengelo (Ov). Drieduizend mensen liepen daar de fabriek uit. De telefonistes belden vervolgens bedrijven in de omgeving; “Wij staken, doen jullie mee?”
Op die manier verspreidde de staking zich over het hele land. 500.000 Mensen legden het werk neer. In het zuiden werd het ook wel de mijnstaking genoemd, omdat de mijnwerkers staakten. In het noorden kreeg het de naam melkstaking omdat boeren weigerden om melk te leveren zodat melkfabrieken stil kwamen te liggen.
De Duitsers waren bang dat de stakingen zich uit zouden breiden naar België en Frankrijk. Ze grepen daarom hard in. Er waren 80 standrechtelijke fusillades en 120 mensen werden op straat doodgeschoten. Ook waren er veel gewonden na schietpartijen. Duizenden werden er opgepakt en verdwenen in kampen,
Ook in Doetinchem en Gaanderen en in andere plaatsen in de Achterhoek werd gestaakt. Soms kort, vaak een dag en hier en daar ook langer.Na tien dagen waren de stakingen overal voorbij.
Frits Loep werd geboren in Doetinchem en bracht er vervolgens zijn jeugd door. Na de middelbare school vertrok hij naar Karlsruhe. Daarna werkte hij als ingenieur bij Stork in Hengelo. Hij werd op 4 mei gefusilleerd. Zijn stoffelijk overschot is nooit gevonden. Zijn kleindochter Brita Röhl zoekt nog tot op de dag van vandaag.
In het onlangs heropende en vernieuwde Verzetsmuseum in Amsterdam is een vitrine ingericht met persoonlijk zaken van Frits Loep.

 

Fietstocht Kruisberg-Rademakersbroek-De Bark

 

Op 4 mei 2024 werd door de NOS de documentaire De 46 mannen van Rademakersbroek uitgezonden. Een documentaire over 46 voornamelijk verzetsmensen die op 2 maart 1945 uit hun cellen van de SD-gevangenis De Kruisberg werden gehaald en op een akker nabij Varsseveld (Het Rademakersbroek) werden gefusilleerd door een Duits vuurpeloton. Dit als vergelding voor de moord op vier Duitse militairen; een actie van verzetsgroep De Bark, genoemd naar hun hoofdkwartier, een boerderdij bij Lintelo.

Stichting Doetinchem Herdenkt heeft een fietsroute uitgezet tussen deze drie locaties. De route en de bijbehorende informatie is te vinden op  activiteiten/fietstochten. 

 

 

 

In our fathers footsteps

Familieleden van Canadezen die Nederland bevrijdden, liepen dagenlang dezelfde routes als de militairen toentertijd. De eerste dag was van Megchelen naar Doetinchem.  

 

 

Televisiedocumentaires over de bombardementen op Doetinchem, maart 1945

2005      2020

 activiteiten, interviews, documentaires en films op SDH-youtubekanaal

SDH beschikt over een eigen youtube-kanaal . Daar kunt u alle documentaires en 
opnames bekijken in een overzicht (video's). Hieronder de laatste. 

Presentatie boek Sporen van toen en opening expositie De laatste getuigen
Oosseldse oorlogsherinneringen van Chris Lammerts

Dolf Maandag kreeg een oproep voor de dienstplicht en werd uitgezonden naar Nederlands-Indië

Op Bevrijdingsdag 2025 brachten 130 canadezen een bezoek aan Doetinchem in het kader van Our Fathers footsteps. 

. Het meest desastreuze bombardement dat Doetinchem trof was dat van 21 maart 1945. Een ramp die de toen zestienjarige Dolf Maandag maar ternauwernood ontliep.

Laurens Liezenberg maakte deel uit van het verzet.Op zijn onderduikadres werd hij gear-rsteerd.Op 2 februari 1945 werdhij vanuit de Kruisberg pervtrein afgvoerd naar Neuengamme,

Na de onafhankelijkheid van Nederlands-Indië kwamen veel Ambonezen naar Nederland. Sommigen als verstekeling Bij aankomst werden ze direct naar De Kruisberg gebracht. 

Wat gebeurde er op 8 februari 1945?

Een vraag die Coen Hartjes altijd bezighield. Omdat de gebeurtenis op die dag zo bepalend was voor de rest van zijn levenn

Het ongelooflijke verhaal van de Doetinchemse marinierLouis Bussink
D e 94-jarige Henk Luesink blikt terug hoe hij onder meer enkele hachelijke momenten beleefde. 
Jan Massink was onder meer amateurfotograaf. Zijn foto's zijn te vinden in het boek De oorlog van jan Massink. 
Ben Vriezen praatte nooit over het bombardement op 21 maart 1945.  Zijn dochter Sara wilde meer weten.
77 jaar na dato bezochten familieleden van de in Doetinchem gesneuvelde Canadees James Prentiss Sands Doetinchem
De verdwenen zus
Achter de vriendelijke bediening in de winkel van Zetsma ging een groot verdriet schuil
Lezingen De Kruisberg
De grootste bankoverval aller tijden
18, 19, 20 en 21 mei 2022

Herdenking bombardementen 2024

Onthulling informatiebord
Begraafplaats Loolaan
23 maart 2022
Het vliegtuig van de Brit Peter Thorne werd boven Hamburg uit de lucht geschoten. Anderhalf jaar later belandde hij in Doetinchem
De zoektocht van Nico Brugman
De joodse Nico Velleman zat als kind bij diverse gezinnen ondergedoken. Na de bevrijding kwamen vreemden hem ophalen.

website

Laatste geplaatste onderwerpen:
George en David Kelly
Tony Hibbert en Market Garden

Evert Jan Roenhorst
De razzia van 18 november 1942
Joe Segal; bevrijder en filantroop
Notaris van Gorkom, joodse geroofde panden
Dagboek Bosch van Rosenthal (deel 1)
Met het fietsstuur in de hand
Het sigarenblikje
Hoe Hein Bulten de Luftwaffe te lijf ging
 't Mentingslag
Lijst geroofde joodse panden
De ontsnapping van Zelma Philips
Het dagboek van Jacoba van der Kun
De bankovervallers uit Almelo

Deze website wil zoveel mogelijk informatie bieden over de situatie in en rondom Doetinchem tijdens de Tweede Wereldoorlog.
De site is eigendom van Stichting Doetinchem Herdenkt en wordt ook door deze stichting beheerd.
Er wordt nog volop gewerkt aan deze site. Een deel van de gegevens moet nog worden geplaatst. Tientallen onderwerpen bij WOII-onderwerpen zijn echter al geheel of gedeeltelijk te lezen.

Ook zijn enkele documentaires te zien: onder bombardementen is dat Met het begin van de Lente, bij verzet De Bark en bij bedrijfsleven, uitgevers-maatschappij Misset zijn dat de vier alleveringen van de televisiedocumentaire Meneer Kees en meneer Henk..
Naast de informatie op deze site staan er ook berichten van Stichting Doetinchem Herdenkt op facebookpagina:

Doetinchem in oorlogstijd

Wanneer u zelf informatie of verhalen voor deze website hebt, dan kunt u die sturen naar:

info@doetinchemherdenkt.nl

De site bevat een grote hoeveelheid informatie, namen en begrippen. U kunt zelf zoeken op het wereldwijde web of op deze site door een tekst in te vullen op zoeken op de balk onder aan elke pagina.

youtubekanaal

Stichting Doetinchem Herdenkt beschikt over een eigen kanaal op Youtube . Daarop staan alle reportages, interviews, herdenkingen ed die door SDH zijn gemaakt. U kunt zich abonneren op dit kanaal.

Linkedin

Stichting Doetinchem Herdenkt
 

  Instagram
 

doetinchemherdenkt

                                           mail

info@doetinchemherdenkt.nl

 

 

Oproep aan familie voormalige gevangenen De Kruisberg
 

Stichting Doetinchem Herdenkt (SDH) is al geruime tijd bezig om informatie te verzamelen van voormalige gevangenen van De Kruisberg. Dat betreft twee tijdvakken.
Op de eerste plaats de periode van 5 september 1944 tm 27 maart 1945. Toen hield de Sicherheitsdienst er veel verzetsmensen en geallieerde militairen gevangen. Van hen werden er 71 gefusilleerd. SDH heeft inmiddels hun namen, verhalen en foto's. Deze zijn op de SDH-website te vinden:
Hun foto's en verhalen zijn thans ook in de Kruisberg te zien als onderdeel van de expositie van oorlogsfoto's (zie agenda en openingstijden)
Ook is al een deel van de namen bekend van de 17 mannen die tussen Doetinchem en Ruurlo uit de trein wisten te springen. Een trein die hen met 77 anderen naar het Duitse concentratiekamp Neuengamme zou brengen. Een kamp (met bijkamp Wöbbelin) dat de meesten uiteindelijk niet overleefden.
Tevens zijn er al enkele namen bekend van vrouwelijke gevangenen waarvan een groot deel bij het naderen van de Canadezen nog naar kamp Westerbork is gebracht. Ook zijn er diverse namen bekend van gevangenen die er tijdelijk gevangen zaten.

 

Het tweede tijdvak betreft de periode van 2 april 1945 tm 1946. Toen was de Kruisberg een Bewaar- en Verblijfskamp van 1300 NSB'ers en andere tot fout bestempelde landgenoten. Het betrof inwoners uit 19 Achterhoekse gemeenten.
SDH wil de namen en verhalen van beide groepen vastleggen omdat nooit vergeten mag worden wat er toen is gebeurd. Door ze vast te leggen kunnen ze worden doorgegeven aan de volgende generaties. De Kruisberg wordt dan ook vaak bezocht door schoolklassen. De verhalen worden dan geregeld verteld door familieleden van de gevangen gehouden verzetsmensen.
Daarnaast organiseert SDH familiedagen op De Kruisberg. Deze dagen zijn bestemd voor familie en nabestaanden van de voormalige gevangenen. Daartoe zijn enkele toenmalige cellen waarin zij verbleven, zoveel mogelijk in authentieke staat ingericht.
Deze bezoeken zijn indrukwekkend en vaak emotioneel. Telkens blijkt een bezoek voor velen, zelfs na 75 jaar, uitermate belangrijk. Temeer daar er vaak al die jaren niet of nauwelijks over is gepraat. Het verdriet was vaak te groot. Een bezoek aan de Kruisberg helpt bij de verwerking. Zelfs bij de tweede en derde generaties.
Kortom, SDH wil zoveel voormalige gevangenen een gezicht geven aan de hand van de verkregen informatie. Indien u beschikt over dergelijke informatie dan kunt u die sturen naar info@doetinchemherdenkt.nl